De Britse prins George heeft een kleine hype ontketend. Foto's van de tweejarige prins, die in een aandoenlijk wit badjasje met zijn naam erop de Amerikaanse president de hand schudt, zijn een hit op de sociale media. (NOS)
Een aandoenlijk beeld op de hoofdstraat van het dorp: een ganzenpaar vergezelde hun pasgeboren kuikens op een van hun eerste uitstapjes buiten het nest.
Haar dochter van zeven heeft een aandoenlijk gedichtje geschreven.
Heel in de verte gaat aandoenlijk terug op het werkwoord aandoen zoals in 'kleren aandoen'. Als aandoenlijk teruggaat op aandoen, op welke werkwoorden gaan dan de woorden aantrekkelijk en aanhankelijk terug, denk je?
Wat betekenen aantrekkelijk en aanhankelijk in de volgende zinnen:
- Vind je Justin Bieber aantrekkelijk?
- Mijn kleine broertje is heel aanhankelijk.
Extra Je verwacht het niet direct, maar ook een robot kan aandoenlijk zijn.
Angela Merkel heeft vrijdag bekendgemaakt dat de Duitse regering toestemming geeft voor een strafrechtelijk onderzoek naar komiek Jan Böhmermann, wegens het beledigen van de Turkse president Erdogan. Merkel zwicht voor de Turkse druk. (Elsevier)
zwichten betekent: 'toegeven aan iets of iemand terwijl je het eerst niet wilde'
Ze wilde iets gezonds eten, maar zwichtte toch voor de lekkere taart.
Mijn moeder is gezwicht voor een paar dure schoenen.
'Wij zullen niet zwichten voor haat en geweld', roepen veel politici.
Zwichten is een erg oud woord. Het kwam begin 1400 al voor in de betekenis 'tot rust brengen/komen, ophouden'. Welk ander Nederlands werkwoord is denk je van oorsprong een variant van zwichten, als je kijkt naar die oude betekenis? a. zwiepen b. zwijgen c. zinken
Heb jij je weleens laten verleiden om iets te doen terwijl je het eigenlijk niet wilde? Waardoor liet je je overhalen? Extra Gisteren kwam in het nieuws dat een rijexaminator (iemand bij wie je je rijexamen doet) mensen tegen betaling heeft laten slagen. Enkele rijschoolhouders hadden hem een paar keer gevraagd om dit te doen (want daar zouden zij zelf ook geld mee verdienen), en uiteindelijk zwichtte hij.
Er wordt gezegd dat de organisatie van de marathon van Rotterdam de laatste jaren minder belang hecht aan topprestaties, omdat ze vooral winst wil maken. Recreanten leveren geld op, toplopers kosten geld. (Volkskrant)
recreant betekent: 'iemand die puur voor zijn lol en ontspanning een sport doet'
De meeste sportclubs hebben een aanbod voor wedstrijdspelers en voor recreanten.
Verrassend genoeg is het clubtoernooi gewonnen door een recreant die nog nooit een training heeft gevolgd.
Recreanten op de racefiets nemen zichzelf nogal serieus. Een dure fiets, geschoren benen en vooral geen bel op de fiets.
Recreant heeft ook de algemene betekenis 'iemand die iets voor zijn lol en ontspanning doet in zijn vrije tijd'. De specifiekere betekenis met betrekking tot sport is hiervan afgeleid.
Er zijn drie woorden die samenhangen met recreant in de algemene betekenis: recreëren, recreatie en recreatief.
a. Geef de woordsoort van deze drie woorden.
b. Vul in de tekst hieronder de juiste vormen in op de puntjes.
Buiten de stad is een natuurgebied dat geschikt is voor recr... Je kunt er op allerlei manieren recr...: je kunt er zwemmen, vissen en zelfs kamperen. De ideale plek dus voor wie recr... bezig wil zijn. Er wordt dan ook volop gerecr...
Wat is jouw favoriete recreatieve uitje?
Extra
Recreanten die een marathon lopen, krijgen vaak last van een blessure. Sommige al bij de trainingen, zoals deelnemer Wim.
De politiek staat deze week in het teken van het Oekraïnereferendum, maar daarnaast zijn politici al bezig met de volgende Tweede Kamerverkiezingen. Bij sommige partijen sluimeren discussies over de indeling van de Tweede Kamer: welke politici zullen de Kamer verlaten, en wie komen er nieuw bij? (NRC.nl)
Er sluimerden gevoelens van onvrede onder de bevolking.
Het gevaar van economische problemen sluimert nog altijd.
Ik heb de mentor verteld over sluimerende conflicten in de klas.
Sluimeren heeft ook de betekenis 'tijdelijk niet actief zijn, buiten werking zijn'. Wat is een sluimerstand? Van oorsprong betekende sluimeren 'slapen'. Dit zie je nog terug in een andere betekenis van het woord die nu nog voorkomt: 'licht slapen, dommelen, dutten'. Dat doe je bijvoorbeeld als net je wekker is gegaan, als je slaperig op de bank hangt voor de televisie, of als je bijkomt na een operatie onder narcose. Wat is denk je een sluimerwekker, en wat een sluimerkussen?
Extra Nasluimeren betekent 'nog steeds een beetje aanwezig zijn'. Het komt vaak voor als tegenwoordig deelwoord, bijvoorbeeld: een nasluimerend winterdipje.
Vorig seizoen maakte Max Verstappen veel indruk tijdens zijn debuut in de F1 en de start van het nieuwe seizoen zag er tijdens de kwalificatie ook goed uit. (Formule1Nieuws.nl)
debuut betekent: 'eerste optreden, wedstrijd of publicatie in het openbaar of in een functie'
De talentvolle schaatsster maakte op 18-jarige leeftijd haar debuut op de Olympische Spelen.
Het debuut van schrijver Jacques Vriens was het boek ‘Die rotschool met die fijne klas’.
Kevin Diks kijkt tevreden terug op zijn debuten bij Jong Oranje en Vitesse.
Hoe noemt je iemand die zijn of haar debuut maakt? a. een debuter b. een debuteerder c. een debutant
Vul de juiste werkwoordsvormen in in de volgende zinnen. Vorige week debut… Johnny in het eerste team. Zijn broer is twee jaar geleden al gedebut…
Extra Debuut komt vaak voor in samenstellingen: je kunt een debuutroman schrijven, een tv-debuut hebben of het kan je debuutjaar zijn. 1964 was het debuutjaar van de vorige week overleden voetballer Johan Cruijff, die toen in het eerste elftal van Ajax ging spelen.
Bij aanslagen in Brussel op luchthaven Zaventem en bij metrostation Maalbeek zijn dinsdagochtend doden en gewonden gevallen. Onder meer in de milieucommissie is een minuut stilte in acht genomen voor de slachtoffers. (Nieuwsblad.be)
in acht nemen betekent: 'aandacht hebben voor, ergens op letten, iets respecteren'
De werkgever en werknemer moeten deze wettelijke voorschriften in acht nemen.
Het in acht nemen van regels voor hygiëne is belangrijk, zoals het wassen van de handen.
Als ouders kunt u ook helpen zonder lid van de verkeersbrigade te zijn, door onze aandachtspunten in acht te nemen.
Het woord acht is niet alleen een getal (7 + 1), maar het heeft ook de betekenis 'oplettendheid, aandacht'. In die betekenis komt het voor in allerlei combinaties met een werkwoord, zoals in acht nemen. Andere vergelijkbare combinaties zijn acht slaan en acht geven op iets. Daarnaast bestaat de combinatie jezelf / je gezondheid in acht nemen. Lees de volgende zinnen, en geef de betekenis. 1. Na zo'n heftige gebeurtenis moet je jezelf in acht nemen. 2. Als hij ondanks zijn ziekte oud wil worden, moet hij zijn gezondheid in acht nemen. Van in acht nemen kun je het zelfstandig naamwoord inachtneming afleiden. Lees het advies op de website van Onze Taal. Er wordt uitgelegd dat een zelfstandig naamwoord bij een werkwoordelijke combinatie als in acht nemen alleen aan elkaar wordt geschreven als het een échte afleiding is. Wanneer is er dan geen sprake van een echte afleiding, en blijven de spaties staan? Extra Hoewel schoonheidsspecialisten alle veiligheidsmaatregelen in acht nemen, zoals Carolien in dit filmpje, mogen ze binnenkort geen tattoos meer 'weglaseren': alleen echte artsen mogen dit dan nog doen. Wat vind jij daarvan?
Vijfhonderd dansende kinderen waren maandagochtend in het Barneveldse Schaffelaartheater voor de aftrap van 'Samen staan we sterk tegen pesten'. (Barneveldse Krant)
aftrap betekent: 'opening, start, begin'
Vijf seconden na de aftrap scoorde Ajax al het eerste doelpunt.
Gisteren werd de aftrap gegeven voor de landelijke Week van het geld.
De burgemeester verzorgde de aftrap van de zangwedstrijd.
Aftrap heeft een ruime betekenis, want het kan om de start van van alles gaan: een sportwedstrijd, muziekevenement, campagne op school, enz. Vroeger had het een specifiekere betekenis. Kijk naar de voorbeeldzinnen hierboven. Waar is het woord denk je ontstaan?
a. In het voetbal.
b. In de bankenwereld.
c. In de muziek.
Dat af- in aftrap de betekenis 'beginnen' heeft, komt doordat het een vertaling van het Engelse kick-off is: af lijkt op off, dat die betekenis heeft (en kick betekent 'trap(pen)'). In 'echt' Nederlandse woorden zorgt af- er vaak voor dat je juist aan het einde van iets denkt: afmaken, afraffelen. Weet jij nog een voorbeeld?
